e-Customs : ศุลกากรอิเล็กทรอนิกส์ เป็นระบบการให้บริการผ่านพิธีการศุลกากรทางอิเล้กทรอนิกส์โดยไม่ต้องใช้เอกสาร 
(Paperless) ในส่วนที่ต้องใช้สำแดงกับเจ้าหน้าที่ศุลกากรในเบื้องต้น เช่น ใบขนสินค้าและบัญชีราคาสินค้า (Invoice) เป็นต้น 
และมีการนำเทคโนโลยี PKI (Public Key Infrastructure) และการลงลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ (Digital Signature) มาใช้แทน
การลงลายมือชื่อในกระดาษ พร้อมทั้งมีการปรับเปลี่ยนกระบวนการทำงานใหม่ เพื่อลดขั้นตอนการให้บริการด้วยระบบงาน
ศุลกากรอิเล็กทรอนิกส์ เป็นระบบงานศุลกากรพิธีการศุลกากรอิเล็กทรอนิกส์แบบไร้เอกสาร ทั้งสำหรับการนำเข้า (e-Import) 
การส่งออก (e-Export) ระบบควบคุมการเคลื่อนย้ายสินค้าโดยการใช้เทคโนโลยี REID (e-Transition) รวมทั้งการให้สิทธิ
ประโยชน์ต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นการคืนอากร (e-Drawback) คลังสินค้าทัณฑ์บน (e-Warehousing) เขตปลอดอากร (e-Freezone) 
และการรับชำระเงินผ่านธนาคารทางอิเล็กทรอนิกส์ (e-Payment) อย่างครบวงจร

      กรมศุลกากรมีนโยบายที่จะพัฒนาระบบงานใหม่ด้วยการพัฒนาระบบเทคโนโลยีสารสนเทศให้เป็น Paperless Customs 
เพื่อให้พิธีการศุลกากรเป็นไปตามมาตรฐานสากล บนพื้นฐานของเทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร เพื่ออำนวยความสะดวก
ทางการค้าระหว่างประเทศ อันเป็นการพัฒนาความสามารถในการแข่งขันของประเทศ และเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารงาน
ศุลกากรให้เป็น Best Practice โดยการนำระบบ e-Customs (Paperless Customs) มาใช้ในการควบคุมการนำเข้าและส่งออก 
เพื่อเชื่อมเข้ากับระบบการออกใบอนุญาตแบบอิเล็กทรอนิกส์ (e-Licensing) หรือการออกใบรับรองแบบอิเล็กทรอนิกส์ 
(e-Certificate) โดยผู้ประกอบการสามารถยื่นคำขอผ่านระบบคอมพิวเตอร์ที่เรียกว่าพิธีการหน้าต่างเดียวกัน หรือ  Nation 
Single Window (NSW) เพื่อรองรับระบบการค้าแบบไร้เอกสารในอนาคต

      ระบบการให้บริการเบ็ดเสร็จ ณ จุดเดียว (Single Window) หรือพิธีการหน้าต่างเดียวกัน หมายถึงการเชื่อมโยงข้อมูลต่างๆ 
ขององค์กรหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมารวมไว้ที่เดียวกัน เช่น ตัวแทนเรือ สายการบิน ผู้นำเข้า ผู้ส่งออก ตัวแทนออกของ 
ธนาคาร กรมศุลกากร ตลอดจนหน่วยงานออกใบอนุญาต/ใบรับรอง (เช่น กรมการค้าต่างประเทศ คณะกรรมการอาหารและยา 
กรมโรงงานอุตสาหกรรม บีโอไอ) เพื่อความสะดวกในการติดต่อสื่อสารแลกเปลี่ยนข้อมูลซึ่งกันและกัน โดยผู้ประกอบการ 
องค์กร หรือหน่วยงานต่างๆ สามารถยื่นคำขอผ่านระบบคอมพิวเตอร์ของตัวเองผ่านระบบ Single Window ระบบจะดำเนินการ
ในเรื่องต่างๆ ตามที่ต้องการได้โดยอัตโนมัติในรูปแบบบริการเบ็ดเสร็จ ร จุดเดียว เพื่อสร้างความเป็นมาตรฐานสากลที่มีทั้งระบบ
การอำนวยความสะดวก (Facilitation) และระบบควบคุมความปลอดภัย (Security) ทางการค้าตามกรอบมาตรฐานองค์การ
ศุลกากรโลก

      ทางด้านพิธีการศุลกากรในระบบ Single Window นี้ ผู้ประกอบการสามารถส่งข้อมูลทางอิเล็กทรอนิกส์ ได้แก่ ข้อมูล
รายงานเรือเข้า-ออก บัญชีสินค้าสำหรับเรือ Invoice ใบขนสินค้าขาเข้า/ออก ใบกำกับการขนย้ายสินค้า ฯลฯ พร้อมลงลายมือ
ชื่ออิเล็กทรอนิกส์ (Digital Signature) เข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ของตนเองเพื่อส่งไปยังระบบคอมพิวเตอร์ของกรมศุลกากร
ตามมาตรฐาน ebXML / XML Format โดยไม่ต้องยื่นเอกสารใดๆ และการลงลายมือชื่อในกระดาษ ระบบจะทำการตรวจสอบ
และประมวลผลให้เบ็ดเสร็จตาม Profile ที่ตั้งไว้แล้วตอบกลับ เช่น การตรวจสอบบัญชีสินค้าเรือ การตรวจสอบใบอนุญาต/ใบรับรอง 
หนังสือสั่งปล่อย พร้อมตอบกลับให้ทราบทางอิเล็กทรอนิกส์

      ผู้ประกอบการที่ประสงค์จะผ่านพิธีการศุลกากรหรือดำเนินการในกระบวนการทางศุลกากรโดยวิธีการทางอิเล็กทรอนิกส์ เช่น 
ผู้ส่งออกของ/ผู้นำเข้า ตัวแทนออกของ เคาน์เตอร์บริการ ผู้รับจัดการขนส่งสินค้าหรือตัวแทนของเรือ ผู้ประกอบการสถานที่
ตรวจปล่อยและบรรจุสินค้าเข้าคอนเทนเนอร์เพื่อการส่งออก (สตส.) ผู้ทำเนียบท่าเรือ (รพท.) ผู้ประกอบการคลังสินค้าทัณฑ์บน 
หรือผู้ประกอบการในเขตปลอดอากรหรือเขตอุตสาหกรรมส่งออก ผู้ให้บริการบรรจุสินค้าเข้าคอนเทนเนอร์ในเขตทำเนียบท่าเรือ 
ผู้จัดการโรงงาน หรือผู้จัดการสถานประกอบการของผู้ส่งของออกที่ทำการบรรจุสินค้า ต้องดำเนินการดังต่อไปนี้

      1. จดทะเบียนลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ (Digital Signature) กับองค์กรรับรองความถูกต้อง (Certificate Authority หรือ CA)
         เป็นขบวนการที่ผู้ประกอบการต้องดำเนินการในการสร้างหรือขอมีลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ (Digital Signature) ของ
ตนเองในการที่จะนำไปใช้กับระบบพิธีการศุลกากรทางอิเล็กทรอนิกส์แบบไร้เอกสาร ในการขอมีลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์นี้ 
ผู้ประกอบการต้องยื่นขอต่อหน่วยงานหรือองค์กรที่ได้รับอนุญาตตามกฎหมายพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ ให้สามารถที่จะรับรองลาย
มือชื่อของบุคคล หรือนิติบุคคล หรือราชการ/รัฐวิสาหกิจ หรือคนต่างด้าว ที่จะใช้ในการดำเนินธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ 
ซึ่งหน่วยงานหรือองค์กรที่ได้รับอนุญาตดังกล่าวเราเรียกว่าองค์กรรับรองความถูกต้อง (Certificate Authority หรือ CA) โดย
จะทำการรับรองลายมือชื่อที่จะใช้ในการดำเนินการธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ ให้กับผู้ยื่นคำขอในรูปแบบของใบรับรอง (Digital 
Certificate) ซึ่งส่วนประกอบที่สำคัญของใบรับรอง ประกอบด้วยลายมืออิเล็กทรอนิกส์ (Digital Signature) และระบบรักษา
ความปลอดภัยของข้อมูลซึ่งปัจจุบันนี้ใช้วิธีการเข้ารหัสและถอดรหัสข้อมูล (Encrypt & Decrypt) ในระบบกุญแจสาธารณะ 
(Public Key Infrastructure) ซึ่งเป็นระบบกุญแจคู่ ผู้ประกอบการจะต้องตัดสินใจเลือกว่าจะให้หน่วยงานหรือองค์กรในการออก
ใบรับรองการใช้ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ โดยอาจจะเลือกจากเกณฑ์เบื้องต้น ดังนี้
         - การให้บริการ
         - ความสะดวก ความยากง่ายในการใช้ลายมือชื่อ
         - ระบบการรักษาความปลอดภัย

      ปัจจุบันระบบการใช้ลายมือชื่อที่มีการให้บริการสำรับการผ่านพิธีการศุลกากรทางอิเล็กทรอนิกส์แบบไร้เอกสาร มีอยุ่ด้วยกัน 
2 แบบ คือแบบที่เป็น CD-ROM และแบบ Smart Card ส่วนที่กำลังพัฒนาที่กำลังจะออกมาใช้ในระยะเวลาอันใกล้นี้ คือแบบ 
USB TOKEN ซึ่งแต่ละแบบก้จะมีขั้นตอน วิธีการใช้งานและความสะดวกปลอดภัย รวมทั้งค่าใช้จ่ายที่แตกต่างกัน โดยสนน
ราคาจะเริ่มตั้งแต่ 500 บาทจนถึง 2,000 บาท ขึ้นอยู่กับความต้องการที่เลือกใช้งาน

       ผู้ประกอบการจะต้องติดต่อให้บริการในการที่จะออกใบรับรองการใช้ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ (Certification Authority : CA) 
ที่จะใช้ในการรับส่งข้อมูลพิธีการศุลกากร โดยจะต้องทำการตรวจสอบและทดสอบระบบการทำงานของเทคโนโลยีในการรักษา
ความปลอดภัยของข้อมูลเกี่ยวกับการเข้ารหัสและการถอดรหัส (PKI & Encrypt) และวิธีการลงลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ใน
เอกสาร โดยให้บริการในปัจจุบันประกอบด้วย บมจ.ทีโอที และ บมจ.กสท โทรคมนาคม

      2. ลงทะเบียนเป็นผู้ผ่านพิธีการศุลกากรทางอิเล็กทรอนิกส์แบบไร้เอกสารกับกรมศุลกากร
         ผู้ประกอบการที่มีความประสงค์จะส่งข้อมูลทางอิเล็กทรอนิกส์แบบไร้เอกสาร (Paperless) เข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ของ
กรมศุลกากร ไม่ว่าจะเป้นผู้ส่งข้อมูลเองหรือไม่ก็ตาม จะต้องลงทะเบียนกับกรมศุลกากรตามหลักเกณฑ์และวิธีการที่กำหนด
ตามประกาศกรมศุลกากรที่ 116/2549 ดังต่อไปนี้

       ผู้ประกอบการที่ต้องยื่นคำขอเพื่อขึ้นทะเบียนกับกรมศุลกากรประกอบด้วย
      1. ผู้ส่งออก-ผู้นำเข้า 
      2. ตัวแทนออกของ
      3. เคาน์เตอร์บริการ
      4. ผู้รับผิดชอบในการบรรจุหรือบรรทุกสินค้าส่งออก ประกอบด้วย
         - ผู้ส่งของออกหรือคัวแทน
         - ผู้รับจัดการขนส่งสินค้าหรือตัวแทนของเรือ
         - ผู้ประกอบการสถานที่ตรวจปล่อยและบรรจุสินค้าเข้าคอนเทนเนอร์เพื่อการส่งออก (สตส.)
         - ผู้ประกอบการโรงพักสินค้าเพื่อการตรวจปล่อยของขาเข้าและบรรจุของขาออกที่ขนส่งโดยระบบคอนเทนเนอร์
นอกเขตทำเนียบท่าเรือ (รพท.)
         - ผู้ประกอบการคลังสินค้าทัณฑ์บน หรือผู้ประกอบการในเขตปลอดอากร หรือเขตอุตสาหกรรมส่งออก
         - ผู้ให้บริการบรรจุสินค้าเข้าคอนเทนเนอร์ในเขตทำเนียบท่าเรือ
         - ผู้จัดการโรงงาน หรือผู้จัดการสถานประกอบการของผู้ส่งของออกที่ทำการบรรจุสินค้า
      5. ผู้รับจัดการขนส่งสินค้าหรือตัวแทนของเรือ/อากาสยาน/รถไฟ หรือยานพาหนะอื่นๆ
      6. ธนาคารศุลกากร ผู้ดำเนินกระบวนการศุบลกากรทางอิเล็กทรอนิกส์แบบไร้เอกสาร
      7. ผู้ประสงค์ของยื่นคำขอรับชดเชยค่าภาษีอากร
      8. ผู้มอบอำนาจให้ศูนย์บริหารเงินทำหน้าที่บริหารจัดการเงินตราต่างประเทศแทน
      ผู้ประกอบการแต่ละรายจะต้องยื่นคำขอเพื่อขึ้นทะเบียนเป็นผู้ผ่านพิธีการศุลกากรทางอิเล็กทรอนิกส์แบบไร้เอกสารให้
ถูกต้องและครบถ้วน ตามที่ประสงค์จะทำธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์แบบไร้เอกสารกับกรมศุลกากร โดยใช้แบบฟอร์มตาม
ประกาศกรมศุลกากรที่ 20/2550 ดังนี้
      1. แบบคำขอลงทะเบียนผู้ผ่านพีการศุลกากรทางอิเล้กทรอนิกส์แบบไร้เอกสาร (Paperless) (แบบหมายเลข 1) เป็น
แบบที่ผู้ส่งออกหรือผู้นำเข้าทุกราย จะต้องยื่นขอขึ้นทะเบียนกับกรมศุลกากร
      2. แบบคำขอลงทะเบียนตัวแทนออกของผ่านพีการศุลกากรทางอิเล็กทรอนิกส์แบบไร้เอกสาร (Paperless) (แบบ
หมายเลข 2) โดยตัวแทนออกของดังกล่าวจะเป็นผู้ส่งข้อมูลทางอิเล็กทรอนิกส์พร้อมรับรองข้อมูลด้วยลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์
ของตัวแทนออกของนั้นๆ ผ่านผู้ให้บริการรับส่งข้อมูลทางอิเล็กทรอนิกส์เข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ของศุลกากร ซึ่งตัวแทนออกของ 
(Customs Broker) จะต้องยื่นต่อกรมศุลกากรเพื่อใช้ในการปฏิบัติพิธีการกับกรมศุลกากรแทนผู้ส่งออกหรือผู้นำเข้า
      3. แบบคำขอลงทะเบียนเคาน์เตอร์บริการ (Service Counter) ผู้ผ่านพิธีการศุลกากรทางอิเล็กทรอนิกส์แบบไร้เอกสาร 
(Paperless) (แบบหมายเลข 3) เป้นแบบฟอร์มที่ผู้ให้บริการรับส่งข้อมูลทางอิเล็กทรอนิกส์ (Service Counter) ต้องยื่นต่อ
กรมศุลกากรเพื่อให้การบริการทั่วไป โดยเคาน์เตอร์บริการดังกล่าวจะเป็นผู้ส่งข้อมูลทางอิเล็กทรอนิกส์พร้อมแนบลายมือชื่อ
อิเล็กทรอนิกส์ของเคาน์เตอร์บริการแทนผู้ประกอบการ เพื่อส่งข้อมูลของผู้ใช้บริการผ่านผู้ให้บริการรับส่งข้อมูลทาง
อิเล็กทรอนิกส์เข้าสู่ระบบคอมพิวเตอร์ของศุลกากร
      4. แบบคำขอลงทะเบียนผู้รับผิดชอบการบรรจุ ผู้ผ่านพิธีการศุลกากรทางอิเล็กทรอนิกส์แบบไร้เอกสาร (Paperless) 
(แบบหมายเลข 4) เป็นแบบฟอร์มที่จะทำการควบคุมการบรรจุสินค้าเข้าตู้คอนเทนเนอร์เพื่อการส่งออก ไม่ว่าจะเป็นผู้ส่งออก
หรือตัวแทน หรือผู้รับจัดการขนส่งสินค้า หรือตัวแทนเรือ หรือผู้ประกอบการ สตส. หรือผู้ประกอบการ ICD. หรือผู้ประกอบการ
คลังสินค้าทัณฑ์บน หรือผู้ประกอบการในเขตปลอดอากร (FZ) หรือเขตอุตสาหกรรมส่งออก (EPZ) หรือผู้ให้บริการบรรจุสินค้า
เข้าตู้คอนเทนเนอร์ในเขตทำเนียบท่าเรือ หรือผู้จัดการโรงงาน หรือผู้จัดการสถานประกอบกาตของผู้ส่งของออกที่ทำการบรรจุ
สินค้า หากต้องส่งข้อมูลการบรรจุสินค้าเข้าตู้ให้กับกรมศุลกากรจะต้องยื่นคำร้องดังกล่าวต่อกรมศุลกากรเอง
      5. แบบคำขอลงทะเบียนตัวแทนผู้รายงานยานพาหนะเข้า-ออกทางอิเล็กทรอนิกส์แบบไร้เอกสาร (Paperless) 
(หมายเลข 5) เป็นแบบฟอร์มที่ผู้ประกอบการต้องยื่นต่อกรมศุลกากรเพื่อการยื่นบัญชีรายชื่อเรือ/อากาศยาน/รถไฟ/ยาน
พาหนะอื่นๆ ที่ตนเป็นตัวแทนในการรายงานยานพาหนะเข้า-ออกทางอิเล็กทรอนิกส์แบบไร้เอกสาร
      6. แบบคำขอลงทะเบียนธนาคารศุลกากร ผู้ดำเนินกระบวนการศุลกากรทางอิเล็กทรอนิกส์แบบไร้เอกสาร (Paperless) 
(แบบหมายเลข 6) 
      7. แบบคำขอเปลี่ยนแปลงข้อมูลทะเบียนพิธีการศุลกากรทางอิเล็กทรอนิกส์แบบไร้เอกสาร (Paperless) (แบบหมายเลข 7)
      8. แบบคำขอเปลี่ยนแปลงข้อมูลทะเบียนพิธีการศุลกากรระบบแลกเปลี่ยนข้อมูลทางอิเล็กทรอนิกส์ (EDI) (แบบหมายเลข 8)
       ดังนั้นผู้ประกอบการที่จะเกี่ยวข้องในกระบวนการศุลกากรทางอิเล็กทรอนิกส์แบบไร้เอกสาร ไม่ว่าอยุ่ในส่วนไดก็ตามจะต้อง
ยื่นคำขอขึ้นทะเบียนให้ถูกต้องครบถ้วนตามแบบธุรกรรมที่จะเข้าไปดำเนินการกับกรมศุลกากรให้เรียบร้อยเสียก่อนจึงจะเริ่ม
ดำเนินการได้

      ผู้ที่ได้รับการอนุมัติให้ผ่านพิธีการศุลกากรทางอิเล็กทรอนิกส์แบบไร้เอกสารแล้ว สามารถผ่านพิธีการศุลกากรในการนำของเข้า 
การส่งของออก และการดำเนินการในเรื่องสิทธิประโยชน์ทางภาษีอากรได้ทุกขั้นตอน โดยไม่ต้องใช้บัตรใดๆ อีก